VP Marketing için AI Search Rapor Sunum Stratejisi 2026
VP Marketing seviyesinin 2026'da karşılaştığı en zor görevlerden biri AI search performansını board ve CEO seviyesine açıklayabilecek rapor inşa etmek. Klasik SEO'nun CTR + ranking + organic traffic metrikleri AI cevap motorlarının dominant olduğu çağda yetmiyor; Sheltron Türk CMO Panel 2026 anketinde katılımcıların %68'i mevcut AI search rapor formatından memnun değil, %72'si SEO + GEO bütçe ayrımı sorununu çözememiş, %57'si board onayı için yeni metrik framework arıyor (panel 47 CMO/VP Marketing katılımcı, Mart-Mayıs 2026 dönemi).
Bu rehber VP Marketing, CMO ve marketing leadership için board onaylı AI search rapor şablonu sunuyor: 6 bölüm + 4 anchor grafik + GEO ROI formülü + 4 yeni metrik tanımı. Sheltron CMO panel 2026 ortalama GEO ROI 3.8× (12 hafta sonrası) — formül + framework kombinasyonu marketing leadership'in board sunumlarındaki en güçlü argüman zinciri.
H2-1 — AI Search Çağında Marketing Rapor Krizi
Klasik SEO raporu üç metrik üzerine kuruluydu: CTR (tıklama oranı), ranking (Google pozisyon), organic traffic (organik trafik). Bu üç metrik 2010-2024 arası marketing leadership için yeterliydi — çünkü kullanıcı Google'dan tıklayıp siteye geliyor, conversion funnel başlıyordu.
2025-2026 dönemi AI cevap motorlarının dominant olduğu yeni bir paradigma getirdi. ChatGPT, Perplexity, Claude, Google AI Overviews, Bing Copilot kullanıcıyı çoğunlukla sayfaya yönlendirmiyor — cevabı doğrudan veriyor (zero-click model). G2 2026 AI Search Insight Report'a göre B2B karar vericilerin %51'i tedarikçi/hizmet sağlayıcı araştırmasını AI cevap motorundan başlatıyor; %48'i karar aşamasında AI cevabını ek araştırma yapmadan kullanıyor.
Bu yeni paradigma marketing leadership için rapor krizini doğurdu:
- Google Search Console organic traffic düşüyor → klasik SEO raporu 'görünürlük kaybı' sinyali veriyor
- AI mention rate yükselebilir (markanız AI cevabında daha çok geçiyor olabilir) → klasik rapor bunu göstermiyor
- Board CEO seviyesi 'neden bütçe lazım' sorusunu klasik metriklere bakarak cevaplayamıyor
- CMO/VP Marketing 'GEO ne, neden farklı' tartışmasında sıkışıyor
Sheltron Türk CMO Panel 2026 verisinde rapor krizi spesifik olarak şu üç noktada belirgin: rapor format memnuniyetsizliği (%68), bütçe ayrımı çözememe (%72), yeni metrik framework arayışı (%57).
H2-2 — 4 Yeni AI Search Metriği: Klasik SEO Metriğinin Yerini Alanlar
VP Marketing seviyesinin board sunumuna almak zorunda olduğu 4 yeni metrik:
1. Mention Rate — Markanız belirli niş sorgu setinde AI cevap motoru kaç % oranında geçiyor?
- Ölçüm: 5-10 niş sorgu seti × ChatGPT + Perplexity + Claude + Google AI Overviews = ortalama mention oranı
- Sheltron AI Görünürlük Spot Check standardize ölçüm sağlıyor (sheltron.com.tr/araclar/ai-gorunurluk-spot-check/)
- Klasik karşılığı: ranking pozisyonu (ama mention rate zero-click çağda daha anlamlı)
2. Citation Share — AI cevap motoru cevabında toplam atıf yapılan marka/kaynak sayısı içinde sizin oranınız?
- Ölçüm: 100 cevap içinde geçen toplam marka sayısı / sizin markanızın geçtiği cevap sayısı
- Önemli çünkü mention rate %35 yüksek ama cevapta sizinle birlikte 4 rakip varsa citation share %25 (yüksek değil)
- Klasik karşılığı: SERP share of voice
3. Source Class Ratio — AI cevap motorunun cevap üretirken sizin sitenizi 'kaynak' olarak gösterdiği oran?
- ChatGPT cevap altında 'Sources: yourdomain.com, competitor.com' formatında listeler
- AirOps 2026: source class içinde olan markaların marka güven oranı 2.4× daha yüksek, MQL dönüşümü 1.8× daha iyi
- Klasik karşılığı: backlink quality (ama daha güçlü çünkü retrieval anında doğrulanıyor)
4. Brand Authority Score — AI cevap motorunun marka entity'sini kategorisinde nasıl konumlandırdığı (0-100 skor)?
- Sheltron Endeks metodolojisi ile ölçüm (schema completeness + entity authority + citation share + source class ratio kombinasyonu)
- Sektör/niş bazlı benchmark
- Klasik karşılığı: domain authority (ama daha bağlamsal — sektör + niş + sorgu-tipi bazlı)
Board sunumunda bu 4 metrik tek slide'da hexagon grid olarak gösterilebilir — her metrik bir köşe, merkezde marka adı.
H2-3 — Board Sunumu için 6 Bölüm Şablonu
VP Marketing seviyesinde board sunumu için optimum yapı 6 bölüm, her bölüm 1-3 slide:
Bölüm 1: Pazar Durumu (2 slide)
- Slide 1.1: Türkiye + Global AI search adopsiyon trendi (G2 2026 + AirOps 2026 veri)
- Slide 1.2: Sektörünüzdeki AI search davranış değişimi (B2B karar verici %51 AI öncelikli)
Bölüm 2: Marka Baseline + Rakip Kıyas (3 slide)
- Slide 2.1: 4 metrik üzerinde mevcut durumumuz (mention rate %X, citation share %Y, source class %Z, brand authority N/100)
- Slide 2.2: Top 5-7 rakip karşılaştırma — yatay bar grafik (Anchor Grafik 3)
- Slide 2.3: 12 ay öncesi vs şimdi karşılaştırma (varsa)
Bölüm 3: Yeni Metrik Tanımları (1 slide)
- 4 metrik tek slide — hexagon grid + her metrik 1 cümle açıklama
- 'Klasik SEO'nun CTR + Ranking yerini bu 4 metrik alıyor'
Bölüm 4: Trend Grafiği 12 Hafta (1 slide)
- X-ekseni hafta (0-12), Y-ekseni mention rate %
- 4 farklı çizgi (4 metrik), renk kodlu legend
- Slide üstüne 1 cümle insight: 'Hafta 6-8 arası %12 sıçrama, schema markup deploy etkisi'
- Bu Anchor Grafik 1
Bölüm 5: ROI Hesaplama (2 slide)
- Slide 5.1: GEO ROI formülü görsel (Anchor Grafik 4)
- Slide 5.2: Senaryomuza özel hesap — mention rate artışı × pazar hacmi × dönüşüm × gelir − yatırım = ROI X×
Bölüm 6: Q4 Roadmap + Bütçe Talep (3 slide)
- Slide 6.1: Üç aylık roadmap (Hafta 1-12) — milestone'lar
- Slide 6.2: Bütçe break-down (schema deploy, içerik üretim, ölçüm aracı, sektör cross-mention)
- Slide 6.3: Risk analizi — yatırım sürmezse %35 dropout riski
Toplam 12 slide. CMO panel 2026 verisinde board attention slide başına ortalama 47 saniye — toplam sunum 10 dakika optimal süre. Q&A için ek 10 dakika.
H2-4 — 4 Anchor Grafik Tasarımı
Board sunumunda görsel hiyerarşi son derece önemli. 4 anchor grafik şart:
Anchor Grafik 1: 12 Hafta Mention Rate Trendi
Çizgi grafik, 4 metrik için 4 farklı çizgi. X-ekseni hafta 0-12, Y-ekseni 0-100%. Renk kodlu legend altta. Üst sağ köşede 'Sheltron AI Görünürlük Spot Check methodology'. Grafik üstüne 1 cümle: 'Hafta 6-8 schema deploy → 12 puan sıçrama'.
Anchor Grafik 2: Source Class Ratio Donut
Donut chart — cevap kaynak dağılımı. Merkezde mevcut source class oranı (%X). Dilimler renk kodlu: bizimki turkuaz, top 3 rakip lacivert tonları, gerisi gri. Slide alt yazısı: 'Source class içinde olan markaların marka güveni 2.4× (AirOps 2026)'.
Anchor Grafik 3: Rakip Benchmark Yatay Bar
Yatay bar grafik. Y-ekseni marka adları (5-7 marka + biz), X-ekseni mention rate %. Marka adlarımız top'ta. Renk kodlaması: biz turkuaz, top 3 rakip lacivert, gerisi gri. Slide alt yazısı: '5 niş sorgu seti × 8 hafta ortalaması'.
Anchor Grafik 4: ROI Projeksiyonu Çizgi
Çizgi grafik — Q1-Q4 12 ay yatırım vs gelir projeksiyonu. İki çizgi: kümülatif GEO yatırım (kırmızı), kümülatif GEO-attribütable revenue (turkuaz). Çizgilerin kesişim noktası 'break-even' işareti. Slide alt yazısı: 'Break-even tipik 4-6 ay; sonraki dönem net pozitif'.
Her anchor grafik bir slide. Slide içinde max 1 grafik + 1 cümle insight + 1 cümle aksiyon önerisi. Princeton GEO Study (Aggarwal et al. KDD 2024) görsel-data citation kombinasyonunun +%40 görünürlük etkisi yaptığını gösteriyor — board attention için de aynı prensip geçerli.
Formül:
GEO ROI = [ (mention rate artışı) × (pazar yıllık arama hacmi) × (dönüşüm oranı) × (ortalama müşteri geliri) − GEO yatırımı ] / GEO yatırımı
Örnek senaryo — B2B SaaS firma:
- Mention rate artışı: %12 → %38 = +%26 puan = 0.26
- Pazar yıllık arama hacmi: Türkiye niş alanda 240.000 sorgu (AI cevap motorlarında, Sheltron sorgu hacim tahmini)
- Dönüşüm oranı: %2.1 (AI mention → site ziyaret → MQL → SQL → satış)
- Ortalama müşteri geliri: 60.000 TL/yıl LTV
- GEO yatırım: 12 hafta 450.000 TL (Sheltron baseline + Lein Digital uygulama hibrit)
Hesap:
Attribütable revenue = 0.26 × 240.000 × 0.021 × 60.000 = ~78.6 milyon TL
GEO ROI = (78.6M − 0.45M) / 0.45M = ~173×
Formül teorisi 173× veriyor ama gerçek dünyada attribütable revenue tam izole edilmez; sektör + marka + kanal cross-effect var. Pratikte ROI 3-8× aralığında gerçekleşiyor (Sheltron CMO panel ortalama 3.8× — 47 panelist 12 hafta sonrası ölçümler).
ROI hesabı board için 3 versiyon hazırlayın:
- Konservatif: %30 attribution = 1.1× ROI (hala pozitif)
- Beklenen: %50 attribution = 3.8× ROI (panel ortalama)
- Optimist: %80 attribution = 8× ROI (üst sınır)
Board 'beklenen' senaryosu üzerinden karar verecek; konservatif senaryo 'kötü senaryoda bile pozitif' güvencesi için.
H2-6 — SEO + GEO Bütçe Ayrımı Framework
Türk CMO Panel 2026 anketinde %72 katılımcı SEO + GEO bütçe ayrımı sorununu çözememiş. Pratik framework:
SEO Bütçe (klasik) kalemleri:
- Teknik audit (Core Web Vitals, mobile usability, sitemap)
- İçerik üretim (blog yazısı, landing page)
- Link building (digital PR, backlink kampanya)
- Yerel SEO (Google Business Profile, local citations)
- Klasik ölçüm araçları (Ahrefs, SEMrush, Search Console)
GEO Bütçe (yeni) kalemleri:
- Schema markup deploy (sektör spesifik — Manufacturer, FinancialService, MedicalBusiness, Course, vb.)
- Entity authority inşa (LinkedIn şirket sayfası, sektör portal, kurumsal Wikipedia)
- llms.txt + entity.graph + AI-readable content
- AI search ölçüm araçları (Sheltron Spot Check, AirOps, Profound)
- Sektör cross-mention kampanyası (sektör portal, dernek üyeliği, kurumsal yayın)
- İçerik AI-optimization (citation hook, key takeaway, FAQ schema)
Pilot dönem (ilk 6 ay) bütçe oranı: 60% SEO + 40% GEO
Mature dönem (6+ ay) bütçe oranı: 40% SEO + 60% GEO
Anchor slide cümlesi: 'Marketing bütçesi 12 ay öncesi 100% SEO, şu an 65% SEO + 35% GEO, hedef Q4 50/50 — pazar AI-öncelikli olduğu için GEO oranı artırılıyor'.
Board genelde teknik detay değil dağılım rasyosu + gerekçe istiyor. Detay kalemleri ek slide'da.
H2-7 — Q4 Roadmap + Bütçe Talep Argüman Zinciri
Board onayı için 3 katmanlı argüman zinciri en güçlü yapı:
Katman 1: Trend Kanıtı (yatırımın çalıştığı kanıt)
'Geçen 12 haftada mention rate +%26, citation share +%17, source class ratio +%22. Yatırım çalışıyor — şimdi durdurmak veya azaltmak yapılmış işin değerini kaybetmek anlamına gelir.'
Katman 2: Kaybedilen Fırsat Maliyeti (yatırım durursa risk)
'Sheltron 2026 dropout analizi: GEO yatırımı 8+ hafta kesintide olan markaların mention rate ortalama %35 oranında geri gerilemiştir. Sürdürmezsek 6 ay içinde başlangıç noktasına %70 oranında dönüyoruz.'
Katman 3: Rakip Avantajı (yatırım yapılmazsa kayıp)
'Top 3 rakip GEO'ya yatırım yapıyor (rakip web sitesi schema completeness audit, LinkedIn şirket sayfası aktivitesi, sektör portal mention sıklığı analizine göre). Biz durursak 6 ay içinde 8-12 puan geri kalırız.'
Bütçe talep slide'ında spesifik kalemler:
| Kalem |
Q4 Bütçe |
Beklenen Etki |
| Schema markup deploy (10 sayfa) |
80.000 TL |
Mention rate +%6-8 |
| İçerik üretim (24 yazı) |
180.000 TL |
Citation share +%4-6 |
| Sektör cross-mention kampanya |
90.000 TL |
Source class ratio +%5 |
| AI search ölçüm aracı |
24.000 TL |
Trend görünürlük |
| Lein Digital uygulama desteği |
120.000 TL |
Disiplin + hız |
| TOPLAM |
494.000 TL |
Aggregate mention rate +%18-22 |
Board yuvarlak rakam (örnek '500K bütçe') yerine spesifik kalemler + beklenen etki + sorumlu kişi gördüğünde onay oranı CMO panel verisinde %47'den %72'ye yükseliyor.
Sonuç — VP Marketing'in 2026'daki Yeni Rapor Disiplini
Klasik SEO raporu çağı geçti; AI cevap motorlarının dominant olduğu pazarda VP Marketing'in board sunumu 4 yeni metrik (mention rate, citation share, source class ratio, brand authority) + 6 bölümlü yapı + 4 anchor grafik + GEO ROI formülü kombinasyonu üzerine inşa edilmeli. Sheltron Türk CMO Panel 2026 anketinde %68 katılımcının mevcut rapor formatından memnun olmaması, marketing leadership'in bu yeni paradigmaya hızla uyum sağlama ihtiyacını gösteriyor.
Sheltron 6 ay vaka rehberi (sheltron.com.tr/blog/sheltron-6-ay-vaka-142-yazi-42-ai-mention-rate/) sektör-içsel kanıt sunuyor: 142 yazı + 6 ay sürede %4'ten %42'ye mention rate. Lein Digital partner ajans olarak schema deploy + içerik disiplini + sektör portal cross-mention uygulamasını üstleniyor — hibrit model VP Marketing için 'rapor inşa + uygulama' tek paket çözüm.
Ücretsiz baseline değerlendirme (sheltron.com.tr/hizli-degerlendirme/) 5 dakikada 4 yeni metrik üzerinde mevcut durumunuzu çıkartıyor; ardından AI Görünürlük Spot Check ile haftalık trend ölçümü mümkün. Q3-Q4 2026 board sunumlarınızda bu rehberdeki şablon + formül + grafik framework'ünü kullanın — CMO panel verisi bu disiplinin board onay oranını %47'den %72'ye yükselttiğini gösteriyor.
İlgili rehberler: CMO için GEO Bütçeleme 2026 Q3-Q4 | Türkiye GEO Endeksi 2026 | Sheltron 6 Ay Vaka 142 Yazı %42 Mention
Ücretsiz araç: AI Görünürlük Spot Check — 4 yeni metrik üzerinde 60 saniyede ölçüm.
AI Görünürlüğünüzü Test Edin
Web sitenizin ChatGPT, Gemini ve diğer AI platformlarında nasıl göründüğünü ücretsiz öğrenin.
Ücretsiz Analiz Al
