Loading...
SME kısaltmasının anlamı, Türkiye'de Eylül 2026 itibarıyla yürürlükteki KOBİ ölçütleri (250 çalışan, 1 milyar TL), AB ve ABD tanımlarıyla karşılaştırma, çalışan sayısının hesabı ve KOBİ statüsünün dijital kimliğe yansıtılması.
SME, Small and Medium-sized Enterprises yani KOBİ demektir. Eylül 2026 itibarıyla Türkiye'de 250'den az çalışanı olan ve net satış ya da bilançosundan biri 1 milyar TL'yi aşmayan işletme KOBİ sayılıyor. Orta ölçek eşiği 2012'deki 40 milyon TL'den 25 kat arttı. TÜİK 2024 verisine göre KOBİ'ler girişimlerin %99,6'sı, istihdamın %68,5'i.
SME, İngilizce Small and Medium-sized Enterprises ifadesinin kısaltmasıdır ve küçük ve orta büyüklükteki işletmeleri anlatır; Türkçedeki resmî karşılığı KOBİ'dir. Eylül 2026 itibarıyla yürürlükteki Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Yönetmeliği'ne göre Türkiye'de yıllık çalışan sayısı 250'den az olan ve net satış hasılatı ya da mali bilançosundan biri 1 milyar TL'yi aşmayan işletme KOBİ sayılır. TÜİK'in 2024 verisine göre Türkiye'deki 3.928.385 KOBİ, girişimlerin %99,6'sını oluşturuyor (KOSGEB, 2026).
Tanımın kendisi sabit görünse de rakamları sık değişiyor. Orta ölçek eşiği 2012'de 40 milyon TL iken Ağustos 2025'te 1 milyar TL'ye çıktı ve internette hâlâ yürürlükten kalkmış eşikleri veren sayfalar dolaşıyor. Aşağıda SME kısaltmasının anlamını, Türkiye ile Avrupa Birliği ölçütlerini, çalışan sayısının nasıl hesaplandığını ve KOBİ statüsünün dijital kimliğe nasıl yansıtılacağını birincil kaynaklardan derledik.
SME, "Small and Medium-sized Enterprises" yani küçük ve orta büyüklükteki işletmeler demektir ve Türkçede KOBİ ile karşılanır. Tanım her ülkede çalışan sayısı ile ciro ya da bilanço eşiklerinin birleşimine dayanır: AB'de sınır 250'den az çalışan ile €50 milyon ciro ya da €43 milyon bilanço, Türkiye'de 250'den az çalışan ve 1 milyar TL'dir.
Kısaltma tekil olarak "SME", çoğul olarak "SMEs" biçiminde yazılır. İngilizce metinlerde aynı kavram için "SMB" (small and medium-sized business) kısaltmasına da rastlanır.
Kısaltmanın tek anlamı bu değil. İngilizce Vikipedi'nin SME anlam ayrımı sayfası, aynı üç harfin "subject-matter expert" (konu uzmanı), Sony Music Entertainment, Society of Manufacturing Engineers ve AMD'nin Secure Memory Encryption teknolojisi için de kullanıldığını gösteriyor. İş dünyası, kamu destekleri, finansman ve istatistik bağlamında ise SME, KOBİ anlamında kullanılır.
Kavramın bu kadar sık aranmasının nedeni, işletme ölçeğinin pek çok uygulamada eşik görevi görmesidir. Bankacılıktaki KOBİ sınıflaması, KOSGEB destekleri ve kamu istatistikleri bu tanıma bağlanır. KOBİ'lere yönelik destek ve bütçe seçeneklerini bütçe dostu AI çözümleri rehberimizde ayrıca ele aldık; SME, NAP ve entity gibi terimlerin kısa tanımları için GEO terimleri sözlüğüne bakabilirsiniz.
Küresel ölçekte SME'ler ekonominin tabanını oluşturur. Dünya Bankası, SME'lerin dünyadaki işletmelerin yaklaşık yüzde 90'ını ve küresel istihdamın yarısından fazlasını oluşturduğunu belirtiyor. Avrupa Komisyonu ise AB'deki tüm işletmelerin %99'unun SME olduğunu söylüyor. Ancak "küçük" ve "orta" sözcüklerinin sayısal karşılığı ülkeden ülkeye değişir. Bu yüzden "SME nedir?" sorusunun doğru cevabı her zaman hangi ülkenin, hangi tarihteki tanımının kastedildiğine bağlıdır.
Türkiye'de KOBİ, 25 Mayıs 2023'te yürürlüğe giren Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Yönetmeliği ile tanımlanır. Yıllık çalışan sayısı 250'den az olan ve net satış hasılatı ya da mali bilançosundan herhangi biri 1 milyar TL'yi aşmayan işletme KOBİ'dir; 1 milyar TL eşiği 7 Ağustos 2025'ten beri geçerlidir.
Yönetmelik, 7297 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 25 Mayıs 2023 tarihli ve 32201 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Aynı metnin 15. maddesi, 2005'ten beri uygulanan "Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin Tanımı, Nitelikleri ve Sınıflandırılması Hakkında Yönetmelik"i yürürlükten kaldırdı. Dolayısıyla "KOBİ Tanımı Hakkında Yönetmelik" adıyla anılan eski metin artık uygulanmıyor.
Yönetmeliğin ilk hâlinde üst eşik 500 milyon TL'ydi. 10182 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 7 Ağustos 2025 tarihli ve 32979 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı ve 4. ile 5. maddelerdeki "beşyüz milyon" ibaresini "bir milyar" olarak değiştirdi. Karar, yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.
Yönetmeliğin 4. maddesindeki tanım, iki koşulun birlikte sağlanmasını ister:
İki koşul birlikte aranır, ama mali koşulda iki kalemden birinin eşik altında kalması yeterlidir. Kurgusal bir örnekle: 180 çalışanı, 1,4 milyar TL net satışı ve 900 milyon TL bilançosu olan bir işletme KOBİ'dir, çünkü bilanço toplamı eşiğin altındadır. Aynı işletmenin bilançosu da 1 milyar TL'yi geçseydi KOBİ niteliğini kaybederdi.
Aynı eşikler başka resmî kaynaklarda da geçiyor. KOSGEB'in 2026 tarihli istatistik raporu ve kurumun sitesinde yayımladığı yönetmelik metni 10 milyon, 100 milyon ve 1 milyar TL eşiklerini veriyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) da 13 Kasım 2025 tarihli ve 11287 sayılı kararıyla sermaye yeterliliği hesaplamasında yurt içi yerleşik KOBİ'ler için aynı 1 milyar TL sınırını kullanıyor. Eşikler 2018, 2022, 2023 ve 2025'te değiştiği için resmî bir başvurudan önce mevzuat.gov.tr üzerindeki güncel metne bakmak gerekir.
Fark, çalışan sayısı ile mali büyüklük eşiklerinin birlikte uygulanmasından doğar. Mikro işletme 10 kişiden az çalışan ve 10 milyon TL, küçük işletme 50 kişiden az çalışan ve 100 milyon TL, orta büyüklükteki işletme 250 kişiden az çalışan ve 1 milyar TL sınırının altında kalır.
Yönetmeliğin 5. maddesi sınıfları aşağıdaki gibi belirler. Tablonun son sütunu, TÜİK'in 2024 verisine göre her sınıfın Türkiye'deki girişimler içindeki payını gösteriyor.
| Sınıf | Yıllık çalışan sayısı (YİB) | Net satış hasılatı veya mali bilanço | 2024'te girişimler içindeki payı |
|---|---|---|---|
| Mikro işletme | 10 kişiden az | 10 milyon TL'yi aşmayan | %88,9 |
| Küçük işletme | 50 kişiden az | 100 milyon TL'yi aşmayan | %9,3 |
| Orta büyüklükteki işletme | 250 kişiden az | 1 milyar TL'yi aşmayan | %1,5 |
Kaynak: Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Yönetmeliği md. 5 (7 Ağustos 2025 değişikliğiyle); TÜİK Küçük ve Orta Büyüklükteki Girişim İstatistikleri 2024, KOSGEB derlemesi (2026). Paylar TÜİK'in 2024 veri yılına ait sınıflandırmasıdır; 2025'te yükseltilen 1 milyar TL eşiğiyle yeniden hesaplanmamıştır.
Bir işletme, iki koşulu birlikte sağladığı en küçük sınıfa girer. Kurgusal bir örnek: 8 çalışanı, 40 milyon TL net satışı ve 35 milyon TL bilançosu olan bir işletme çalışan sayısı bakımından mikro ölçüye uyar, ama iki mali kalemi de 10 milyon TL'yi aştığı için mikro değil küçük işletme sayılır. Tersi de mümkündür: 60 çalışanı olan ama cirosu 20 milyon TL'de kalan bir işletme, çalışan eşiği nedeniyle orta büyüklükteki işletme sınıfına girer.
Türkiye'de KOBİ dünyası ağırlıklı olarak mikro işletmelerden oluşur. 2024'te girişimlerin %88,9'u mikro, %9,3'ü küçük, %1,5'i orta ölçekliydi ve KOBİ başına ortalama çalışan sayısı 3,5 kişiydi (KOSGEB, 2026). Bankacılık verisi de aynı tabloyu çiziyor: KOSGEB raporunun aktardığı BDDK verisine göre 2025'te KOBİ niteliğindeki 4 milyon 968 bin banka müşterisinin %81,9'u mikro işletmeydi.
Bu dağılımın pratik bir sonucu var. Tipik bir Türk KOBİ'si ayrı bir pazarlama ya da bilgi teknolojileri ekibi olmayan, birkaç kişilik bir hizmet veya ticaret işletmesidir. Bu ölçekteki işletmelerin dijital görünürlüğü de büyük ölçüde işletme sahibinin ayırabildiği zamana bağlıdır. Mikro hizmet işletmeleri için uygulanabilir adımları hizmet işletmeleri için yerel AI görünürlük rehberinde topladık.
Çalışan eşikleri aynıdır (10, 50 ve 250), ama AB mali tavanları avro cinsinden sabittir ve orta ölçekte ciro (€50 milyon) ile bilanço (€43 milyon) için ayrı sınır koyar. Türkiye ise iki mali kalem için tek bir TL eşiği kullanır ve bu eşiği yönetmelik değişiklikleriyle düzenli olarak yükseltir.
AB'nin tanımı, Komisyon'un 2003/361 sayılı tavsiyesine dayanır. Avrupa Komisyonu'nun SME tanımı sayfası eşikleri şöyle veriyor: mikro işletme için 10'dan az çalışan ve €2 milyon ciro ya da bilanço, küçük işletme için 50'den az çalışan ve €10 milyon, orta işletme için 250'den az çalışan, €50 milyon ciro veya €43 milyon bilanço. Aynı sayfa, bu tavanların tek başına işletme verisine uygulandığını, daha büyük bir grubun parçası olan işletmenin grup verisini de hesaba katması gerekebileceğini belirtiyor. Türkiye'deki ortak ve bağlı işletme kuralları aynı mantıkla çalışır.
İki tanım arasındaki ikinci önemli fark istikrardır. Komisyon'un 2018 değerlendirmesine ilişkin soru-cevap belgesi, tanımın 1996'da konulduğunu, 2003'te güncellendiğini ve 1 Ocak 2005'te yürürlüğe girdiğini, değerlendirmenin de revizyon gerektiren bir kanıt bulmadığını belirtiyor.
| Ölçüt | Türkiye (Yönetmelik, 2023/2025) | AB (2003/361) | AB small mid-cap (Tavsiye, 21 Mayıs 2025) | ABD (SBA) |
|---|---|---|---|---|
| Çalışan üst sınırı | 250'den az | 250'den az | 750'den az | Sektöre göre; imalatta çoğunlukla 500 ve altı |
| Mali üst sınır | Net satış veya bilanço 1 milyar TL | Ciro €50 milyon veya bilanço €43 milyon | Ciro €150 milyon veya bilanço €129 milyon | Sektöre göre; imalat dışında çoğunlukla 7,5 milyon $ altı ortalama yıllık gelir |
| Alt sınıflar | Mikro, küçük, orta | Mikro, küçük, orta | Yok | Sektöre göre tek "small business" standardı |
| Güncelleme | 2018, 2022, 2023 ve 2025'te yükseltildi | 2005'ten beri aynı | 21 Mayıs 2025'te tanımlandı; kolaylıklar omnibus paketiyle önerildi | Sektörel standartlarla |
Kaynak: mevzuat.gov.tr; Avrupa Komisyonu SME definition, small mid-cap tavsiye kararı C(2025) 3500 ve Small mid-caps factsheet (21 Mayıs 2025); U.S. Small Business Administration size standards.
Komisyon, 21 Mayıs 2025 tarihli tavsiye kararıyla (C(2025) 3500) 750'den az çalışanı olan ve cirosu €150 milyonu ya da bilançosu €129 milyonu aşmayan şirketler için small mid-cap kategorisini tanımladı. SME'lere tanınan bazı kolaylıkları bu şirketlere genişletecek mevzuat değişiklikleri ise aynı gün sadeleştirme (omnibus) paketiyle öneri olarak sunuldu. Amaç, 249 çalışanı aşan işletmelerin bir anda büyük işletme yükümlülükleriyle karşılaştığı "uçurum etkisini" yumuşatmak; Komisyon'un small mid-cap bilgi notu, AB genelinde bu tanıma giren 38.000 şirket bulunduğunu belirtiyor. Eylül 2026 itibarıyla Komisyon'un SME sayfası ayrıntıların yakında paylaşılacağını söylüyor. Türkiye mevzuatında ise aynı tarih itibarıyla bu ara kategorinin karşılığı yok.
ABD ise tek bir eşik kullanmıyor. SBA'nın size standards sayfasına göre standartlar sektöre göre değişiyor ve çalışan sayısına ya da yıllık gelire dayanıyor. Avro ve dolar eşiklerini TL'ye çevirerek karşılaştırmak yanıltıcı olur, çünkü kurlar sürekli değişir ve her tanım kendi para biriminde uygulanır.
Türkiye'de KOBİ eşikleri TL cinsinden sabit tutarlar olarak yazıldığı için yönetmelik değişiklikleriyle düzenli olarak yükseltiliyor. Orta ölçek sınırı 2012'de 40 milyon TL iken 2018'de 125 milyon, 2022'de 250 milyon, 2023'te 500 milyon ve Ağustos 2025'te 1 milyar TL oldu. Eski rakamların dolaşması ise bu eşikleri aktaran sayfaların yeni düzenlemelerden sonra güncellenmemesinden kaynaklanıyor.
Aşağıdaki tablo, eşik tarihçesini mülga 2005 yönetmeliğinin ve 2023 yönetmeliğinin resmî dipnotlarından derliyor. Tutarlar milyon TL cinsindendir.
| Dönem | Düzenleme | Mikro | Küçük | Orta (KOBİ üst sınırı) |
|---|---|---|---|---|
| 2012 | 2012/3834 sayılı BKK | 1 | 8 | 40 |
| 2018 | 2018/11828 sayılı BKK | 3 | 25 | 125 |
| 2022 | 5315 sayılı CK (RG 18 Mart 2022) | 5 | 50 | 250 |
| 2023 | 7297 sayılı CK, yeni yönetmelik (RG 25 Mayıs 2023) | 10 | 100 | 500 |
| 2025 | 10182 sayılı CK (RG 7 Ağustos 2025) | 10 | 100 | 1000 |
Kaynak: mülga yönetmeliğin konsolide metni ve yürürlükteki yönetmelik, mevzuat.gov.tr. 2012 değerleri, 2018 değişikliğinin "bir → üç", "sekiz → yirmibeş", "kırk → yüzyirmibeş" dipnotlarından geriye doğru çıkarılmıştır.
Türkiye'de orta ölçekli işletme eşiği 2012'deki 40 milyon TL'den Ağustos 2025'te 1 milyar TL'ye çıktı; bu, 13 yılda 25 katlık bir artış demektir (1.000 / 40, hesaplama bizim). Aynı dönemde çalışan eşikleri hiç değişmedi. Yani bir işletmenin KOBİ sayılıp sayılmadığını belirleyen asıl hareketli parça mali eşiktir.
Sık değişen bir tanımın doğal yan etkisi, eski rakamların uzun süre dolaşımda kalmasıdır. Eylül 2026'da kontrol ettiğimizde, son düzenlemesi 25 Mart 2025 tarihli olan Türkçe Vikipedi KOBİ maddesi Mayıs 2023'te yürürlükten kalkan 250 milyon TL eşiğini göstermeye devam ediyordu. Eski haber sayfaları, danışmanlık blogları ve sunumlar için de benzer bir gecikme beklenebilir.
Bu durum yapay zekâ cevapları için de bir risk oluşturur. Vikipedi web'de en çok başvurulan kaynaklardan biri olduğu ve eski sayfalar arama sonuçlarında kalmaya devam ettiği için bir AI asistanının "KOBİ sınırı nedir?" sorusuna eski eşikle cevap verme ihtimali vardır. Bunu sistematik olarak test etmedik; bir iddia değil, izlenmesi gereken bir risk olarak not ediyoruz. Yanlış veya eskimiş bilginin AI cevaplarına nasıl taşındığını negatif GEO yazımızda inceledik. İşletmenizin AI asistanlarında hangi bilgilerle anıldığını görmek için Sheltron'un ücretsiz AI Görünürlük Spot Check aracını kullanabilirsiniz.
Çalışan sayısı kişi sayımıyla değil yıllık iş birimiyle (YİB) ölçülür: bir takvim yılında hizmet akdiyle çalışanların prim gün sayıları toplamı 360'a bölünür, çırak ve stajyerler sayılmaz. Mali ölçütte son hesap dönemindeki net satış hasılatı veya mali bilanço toplamı esas alınır.
Yönetmeliğin 4. maddesi YİB'i "bir takvim yılı içerisinde hizmet akdi ile çalıştırılanların prim gün sayıları toplamının üçyüzaltmışa bölünmesi ile elde edilen sayı" olarak tanımlıyor. 11. madde, yalnızca hizmet akdiyle çalışanların sayılacağını, çırakların ve staj yapan öğrencilerin çalışan sayısına dahil edilmeyeceğini ekliyor.
Kurgusal bir örnek: Yıl içinde 12 kişi çalıştıran ve her biri için 300 prim günü bildiren bir işletmenin toplamı 3.600 prim günüdür. 3.600 / 360 = 10 YİB eder. Eşik "10 kişiden az" olduğu için bu işletme mikro değil küçük işletme sınıfına girer. Kısmi süreli çalışanlar ve yıl içinde işe girip çıkanlar prim günleri oranında hesaba katılır.
Gerçek kişi işletmeleri yönetmeliğe göre bağımsız işletmedir. Bilanço esasına göre defter tutmayan işletmelerde ise yalnızca çalışan sayısı dikkate alınır (md. 11). İşletme hesabı esasına göre defter tutan bir şahıs işletmesi için belirleyici ölçü bu nedenle YİB'dir.
Mali ve çalışan verileri, işletmenin başka şirketlerle sermaye ilişkisine göre toplanır:
Eşiklerden birini son iki hesap dönemine ait verileriyle aşan işletme KOBİ niteliğini kaybeder; son hesap dönemi verisiyle eşiklerin altına düşen işletme ise niteliği yeniden kazanır (md. 6). Böylece tek yıllık bir sıçrama statüyü hemen değiştirmez. Statü, yönetmelik ekindeki İşletme Beyanı ile belgelenir ve yanlış beyanla elde edilen menfaat kazanılmış hak sayılmaz (md. 13).
Hukuki tanım tektir, ama istatistik ve bankacılık uygulamaları farklı kesitler kullanır. TÜİK İş Kayıtları yalnızca çalışan sayısına baktığı için 2024'te KOBİ payını %99,86, çalışan ve mali kriteri birlikte kullanan KOBİ istatistikleri ise %99,6 olarak ölçüyor. Bir işletmenin kendi statüsünü belirlerken dayanacağı tek metin ise yönetmeliktir.
Aynı yıl için iki farklı pay görmek kafa karıştırıcı olabilir, ama iki rakam da doğrudur; yalnızca farklı sorulara cevap verir. Yönetmelik bir işletmenin hukuki statüsünü belirler. İstatistik üretiminde ise her kurum kendi amacına uygun ölçütü seçer. Avrupa'da da durum aynı: Eurostat sözlüğü, istatistiksel bağlamda işletme büyüklüğünün en yaygın olarak yalnız istihdamla ölçüldüğünü belirtiyor.
| Kurum veya kaynak | Kullandığı ölçüt | 2024-2025 sonucu |
|---|---|---|
| KOBİ Yönetmeliği | Çalışan (250'den az) ve net satış veya bilanço (1 milyar TL) | Hukuki tanım; tüm uygulamaların dayanağı |
| TÜİK KOBİ istatistikleri | Çalışan ve mali kriter birlikte | 2024: 3.928.385 KOBİ, girişimlerin %99,6'sı |
| TÜİK İş Kayıtları | Yalnız çalışan sayısı | 2024: 4.691.053 girişimin %99,86'sı KOBİ |
| BDDK | Sermaye yeterliliğinde 1 milyar TL (13 Kasım 2025 kararı) | 2025: 4 milyon 968 bin KOBİ müşteri, %81,9'u mikro |
| Eurostat | Yalnız istihdam: 10'dan az, 10-49, 50-249, 250 ve üzeri | AB istatistiklerinde ölçek sınıfı |
| ABD SBA | Sektöre göre çalışan sayısı veya yıllık gelir | Federal alımlarda "small business" statüsü |
Kaynak: mevzuat.gov.tr; KOSGEB, Türkiye'deki KOBİ'lere İlişkin Bazı İstatistiki Göstergeler (2026); Eurostat; SBA.
Tablodan çıkan pratik ders şu: bir KOBİ istatistiği aktarılırken hangi kaynaktan ve hangi ölçütle üretildiği de belirtilmelidir. Aksi hâlde birbiriyle çelişiyormuş gibi görünen rakamlar yan yana gelir ve okuyucu hangisinin doğru olduğunu sorgulamaya başlar.
KOBİ'lerin yapay zekâ uyumunu ölçek, sektör ve bütçe boyutlarıyla ele alan daha geniş çerçeve için Sheltron'un işletmeler için AI uyum master rehberine bakabilirsiniz. Bu yazı, o rehberin varsaydığı "KOBİ kimdir?" sorusunun resmî cevabını veriyor.
TÜİK'in 24 Aralık 2025'te yayımlanan 2024 verisine göre Türkiye'deki 3.928.385 KOBİ, girişimlerin %99,6'sını, çalışanların %68,5'ini, cironun %44,1'ini ve katma değerin %41,2'sini oluşturuyor. Ortalama bir KOBİ 3,5 kişi çalıştırıyor ve KOBİ sayısı bir yıl önceye göre %4,6 arttı. Bu işletmelerin büyük çoğunluğu, girişimlerin %88,9'unu oluşturan mikro işletmelerdir.
Rakamlar, TÜİK'in Küçük ve Orta Büyüklükteki Girişim İstatistikleri bülteninden KOSGEB'in derlediği resmî rapordan alındı. Toplam girişim sayısı 3.942.795 olduğuna göre KOBİ tanımının dışında kalan girişim sayısı yalnızca 14.410'dur (fark, hesaplama bizim).
| Gösterge (2024) | Değer |
|---|---|
| Toplam girişim | 3.942.795 |
| KOBİ sayısı | 3.928.385 (2023: 3.755.158, artış %4,6) |
| Girişimler içinde KOBİ payı | %99,6 |
| Çalışanlar içinde KOBİ payı | %68,5 |
| Ciro içinde KOBİ payı | %44,1 |
| Katma değer içinde KOBİ payı | %41,2 |
| İhracat içinde KOBİ payı | %29,6 (2023: %35,0) |
| İhracat yapan KOBİ oranı | %4,3 |
| KOBİ başına ortalama çalışan | 3,5 kişi |
Kaynak: KOSGEB, Türkiye'deki KOBİ'lere İlişkin Bazı İstatistiki Göstergeler (2026); TÜİK 2024 bülteni, 24 Aralık 2025.
Tablodaki en dikkat çekici ayrım, sayı ile ekonomik ağırlık arasındaki farktır. KOBİ'ler istihdamın üçte ikisinden fazlasını sağlıyor ama cironun ve katma değerin yarısından azını üretiyor. İhracattaki pay 2023'teki %35,0'dan %29,6'ya geriledi ve KOBİ'lerin yalnızca %4,3'ü ihracat yapıyor. Aynı rapora göre 2019'da kurulan KOBİ'lerin %41,2'si beş yıl sonra hâlâ faaliyetteydi.
Eylül 2026 itibarıyla erişilebilen en güncel veri 2024 yılına aittir; 2025 verisi TÜİK'in bir sonraki bülteniyle yayımlanacak. Karşılaştırma için: SME'lerin işletmeler içindeki payı AB'de %99, Dünya Bankası'na göre dünya genelinde ise yaklaşık yüzde 90. Türkiye'nin %99,6'lık payı AB ile aynı bantta yer alıyor.
Yasal KOBİ statüsü beyanla belgelenir, ama arama motorları ve yapay zekâ asistanları işletmeyi web sitesindeki yapılandırılmış veri ile platformlardaki ad, adres ve telefon tutarlılığı üzerinden tanır. Schema.org'daki numberOfEmployees özelliği, ölçeği makinenin okuyabileceği biçimde bildirmenin standart yoludur. Hukuki statü ile dijital kimlik bu yüzden ayrı ayrı yönetilmesi gereken iki katmandır.
Ölçek ile dijital olgunluk arasındaki ilişki verilerde açıkça görülüyor. Eurostat'ın 2025 verisine göre AB'de yapay zekâ teknolojisi kullanan işletme oranı küçük işletmelerde %17, orta işletmelerde %30,36, büyük işletmelerde %55,03; tüm işletmelerde %19,95. Küçük ölçekli işletmelerin dijital hazırlık açısından nerede durduğunu GEO olgunluk modelinin beş aşamasıyla değerlendirebilirsiniz.
Schema.org'da "KOBİ sınıfı" diye bir özellik yoktur ve uydurulmamalıdır. Google'ın Organization yapılandırılmış veri dokümantasyonu bunun yerine legalName, taxID, vatID, address, foundingDate, sameAs ve numberOfEmployees gibi önerilen özellikleri listeliyor ve taxID değerinin adreste belirtilen ülkeyle uyumlu olması gerektiğini vurguluyor. Schema.org'a göre numberOfEmployees QuantitativeValue tipinde değer alır; Google'ın dokümantasyonu kesin sayı yerine minValue/maxValue ile aralık vermeye de izin veriyor. Yerel işletmeler için LocalBusiness'ın en uygun alt tipi kullanılmalıdır. Aşağıdaki kurgusal örnek, küçük işletme ölçeğindeki bir firmanın kimliğini bu alanlarla tanımlıyor:
{
"@context": "https://schema.org",
"@type": "LocalBusiness",
"@id": "https://ornek-isletme.com.tr/#organization",
"name": "Örnek Mobilya",
"legalName": "Örnek Mobilya Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.",
"url": "https://ornek-isletme.com.tr/",
"numberOfEmployees": {
"@type": "QuantitativeValue",
"minValue": 10,
"maxValue": 49
},
"address": {
"@type": "PostalAddress",
"streetAddress": "Örnek Cad. No: 1",
"addressLocality": "Kayseri",
"addressCountry": "TR"
},
"sameAs": ["https://www.linkedin.com/company/ornek-mobilya"]
}
Ciro ya da bilanço bilgisini yayımlamak gerekmez; taxID gibi alanları kamuya açmak da işletmenin tercihine bağlıdır. İşaretlemeyi Sheltron'un ücretsiz Schema Markup Üretici aracıyla oluşturup Schema Markup Doğrulayıcı ile kontrol edebilirsiniz. Organization ve LocalBusiness şemasının ayrıntıları Schema.org JSON-LD rehberimizde yer alıyor.
İkinci katman platformlar arası tutarlılıktır. Google Business Profile yönergeleri, işletme adının tabelada, web sitesinde ve kırtasiyede tutarlı biçimde kullanılan gerçek adı yansıtmasını istiyor. Ad, adres ve telefonun (NAP) her platformda aynı olması, yerel görünürlüğün temelidir; bölgesel boyutunu yerel SEO ve GEO birleşik stratejisi yazısında anlattık. Sheltron SME-Index, işletmenin bu kimlik bilgilerinin platformlar arasında tutarlı olup olmadığını izler; ölçümün mantığını SME-Index ve dijital işletme kimliği yazısında bulabilirsiniz. Varlık (entity) otoritesi üzerine uluslararası kaynaklar için The GEO Authority, GEO temellerini adım adım öğrenmek isteyen KOBİ ekipleri için GEO Akademi iyi başlangıç noktalarıdır.
KOBİ statüsünü dijital kimliğe taşımak için beş adımlık bir başlangıç yeterlidir:
legalName ve adres bilgisini resmî kayıtlarınızla eşleyin.numberOfEmployees aralığını Organization veya LocalBusiness JSON-LD'sine ekleyin.Mevzuattaki KOBİ tanımı, işletmenizin kâğıt üzerindeki kimliğidir; yapay zekâ asistanlarının onu nasıl tanıdığı ise ayrı bir iştir. İşletmenizin AI cevaplarında hangi ad, adres ve ölçekle anıldığını görmek ve önce hangi kimlik alanının düzeltilmesi gerektiğini öğrenmek için Sheltron hızlı değerlendirmesiyle başlayın. Ölçeğinize uygun paketleri ise Sheltron'un KOBİ çözümleri sayfasında bulabilirsiniz.
Ajans desteği mi arıyorsunuz? Partner GEO ajansımız Lein Digital.
Web sitenizin ChatGPT, Gemini ve diğer AI platformlarında nasıl göründüğünü ücretsiz öğrenin.
Ücretsiz Analiz Al