Loading...
Çukurova Türkiye'nin tarım kalbi ve Mersin Limanı ülkenin ikinci büyük konteyner kapısı. Adana-Mersin hattında pamuk, turunçgil, buğday, gıda işleme, soğuk zincir, lojistik ve kimya sektörlerinde ChatGPT ve Perplexity'de görünürlük için Sheltron'un ihracat ve B2B odaklı Çukurova GEO rehberi.
Çukurova Türkiye'nin tarım kalbi, Mersin Limanı ülkenin 2. konteyner kapısı. Turunçgil, pamuk, gıda işleme, soğuk zincir, lojistik ve kimya sektörlerinde ChatGPT-Perplexity görünürlüğü için Sheltron'un 5 adımlı, çok dilli (TR-EN-RU-AR) Çukurova GEO çerçevesi. Rekabet İstanbul'un onda biri, uluslararası fırsat büyük.
Çukurova, Seyhan ve Ceyhan nehirlerinin beslediği Türkiye'nin en üretken tarım havzası; pamuk, turunçgil, buğday, soya ve mısırın yıllık çıktısında ülke toplamının kritik bir payını üretiyor. Mersin Limanı ise TÜİK konteyner verilerine göre Türkiye'nin ikinci büyük deniz ticaret kapısı; Rusya, Orta Doğu, Kuzey Afrika, Avrupa ve Orta Asya koridorlarındaki yük hareketinin önemli bir kısmı buradan akıyor. Adana sanayi ve tarımın kesiştiği yer — Seyhan Ovası'nın üretimi, Adana Organize Sanayi Bölgesi'ndeki işleme tesisleriyle ihracat değerine dönüşüyor. Bu birleşik ekosistem, ChatGPT ve Perplexity gibi yapay zeka arama motorlarında "Türkiye'den turunçgil ihracatçısı", "Mersin limanından Rusya lojistik", "Adana pamuk toptan" gibi yüksek karar değerli B2B sorgularının doğal merkezini oluşturuyor. Ancak bölge işletmelerinin büyük çoğunluğu bu AI görünürlük fırsatının henüz başında — rekabet İstanbul'un çok altında, fırsat ise uluslararası ölçekte büyük.
Çukurova AI görünürlük, ChatGPT, Perplexity, Gemini ve Claude gibi üretken yapay zeka platformlarında "Çukurova + [ürün]", "Adana + [sektör]", "Mersin + [hizmet]" ve İngilizce muadilleri ("Turkey citrus exporter Mersin", "Adana cotton bulk supplier" gibi) formatındaki sorgulara yanıt olarak bir markanın önerilme olasılığını sistematik biçimde artırma disiplinidir. Geleneksel SEO'nun Google'ın mavi link listesine odaklandığı yerde, GEO (Generative Engine Optimization) AI'ın oluşturduğu cevap metninin içinde ismin, sertifikanın, kapasitenin ve iletişim bilgisinin doğrudan geçmesini hedefler.
Çukurova'nın yapısı bu disiplini B2B ihracatçılar için özellikle değerli kılıyor. Bölge tek başına hareket etmiyor: Adana'nın OSB'leri ve Seyhan Ovası üretimi, Mersin'in liman ve serbest bölge altyapısı, Tarsus'un tarım-sanayi entegrasyonu, Ceyhan'ın enerji-kimya yoğunluğu ve Osmaniye-Hatay hattının taşıma bağlantıları bir arada çalışıyor. Bir Rus gıda toptancısı ChatGPT'ye "best orange supplier Turkey Mediterranean coast" dediğinde ya da bir Orta Doğulu alıcı "cotton exporter Cukurova bulk order" sorgusunu çalıştırdığında, yanıtı şekillendiren içerik ekonomisi bu çok bileşenli ağın yapılandırılmış verisine dayanıyor.
Sheltron'un 2026'da Türkiye'nin ilk GEO teknoloji şirketi sıfatıyla yürüttüğü ölçümde net bir tablo ortaya çıktı: Adana ve Mersin merkezli ihracatçıların %91'i AI platformlarındaki görünürlüğünü hiç ölçmüyor, İngilizce içerik üreten oran %8'in altında. İstanbul'da bu rakamlar sırasıyla %84 ve %19; yani Çukurova'da görünürlük boşluğu çok daha derin, buna karşılık uluslararası alıcı tarafı çok daha güçlü. Buna ek olarak Princeton Üniversitesi'nin KDD 2024 konferansında yayımladığı GEO araştırması, istatistik içeren içeriklerin %37 daha fazla atıf aldığını, güvenilir kaynaklara dayanan yapılandırılmış bilgilerin ise %40 ek görünürlük sağladığını kanıtladı. Çukurova ihracatçılarının neredeyse tamamı bu formatı henüz uygulamıyor.
Ticaret Bakanlığı 2026 raporlarına göre Türkiye'nin tarım ürünleri ihracatında AI kaynaklı sorguların payı 12 ay içinde %19 arttı; bu hızlanma özellikle turunçgil, pamuk, zeytinyağı ve işlenmiş gıda kategorilerinde belirgin. ChatGPT Şubat 2026 itibarıyla 900 milyon haftalık aktif kullanıcıya ulaştı (OpenAI kaynaklı) ve Similarweb verilerine göre AI kaynaklı referral trafiği bir yıl içinde %527 arttı. Uluslararası gıda, tekstil hammaddesi ve kimya alıcılarının AI-asistanlı tedarikçi araması artık bir pilot değil, standart uygulama. GEO nedir? sayfamızda disiplinin temellerini bulabilirsiniz.
Çukurova'nın AI görünürlük potansiyeli, bölgenin kendine özgü ekonomik coğrafyasına bağlı. ChatGPT bir kullanıcıya "Türkiye'den portakal ihracatçısı" sorusunu cevapladığında Adana Yüreğir ve Mersin Bozyazı-Anamur hattındaki turunçgil üreticilerinden sinyal topluyor; "Mersin limanından Rusya'ya lojistik" sorgusunda Mersin Uluslararası Liman İşletmesi (MIP) çevresindeki freight forwarder ve gümrük müşavirliklerini öne çıkarıyor; "Adana pamuk toptan" dendiğinde Adana Ticaret Borsası üyesi ve TARSİM sigortalı üreticileri referans veriyor. Bu yüzden Çukurova'da GEO, mahalle değil, sektörel-coğrafi odak kümeleri üzerinden kurgulanmalı.
Mersin Limanı (MIP), TÜİK verilerine göre Türkiye'nin ikinci en büyük konteyner kapısı ve Akdeniz havzasındaki en aktif noktalardan biri. Mersin Serbest Bölgesi, MİP konteyner terminali ve Tarsus Organize Sanayi Bölgesi lojistik-üretim zincirini kuruyor. Anamur ve Bozyazı ilçeleri ise muz ve turunçgilin Türkiye için tek üretim bölgesi. AI platformlarında öne çıkan sorgular ağırlıklı çift dilli:
Bu kategoriler karar değeri yüksek B2B anlaşmalarını doğrudan etkiliyor. Bir Moskova'daki perakende zinciri tedarik sorumlusu "Turkey citrus winter supply bulk" sorgusunu çalıştırdığında yanıtta yer almak, yıllık konteyner ölçeğinde bir ihracat sözleşmesinin ilk dokunuş noktası olabiliyor. Mersin Uluslararası Liman İşletmesi 2025'te 2 milyon TEU üzerinde konteyner elleçledi; bu hacmin tedarikçi tarafını temsil eden içerik ekonomisi hâlâ düşük yoğunlukta.
Seyhan Ovası, Türkiye'nin tarihi pamuk havzası; Adana Organize Sanayi Bölgesi (AOSB) ise pamuk ipliği, dokuma, tarım makinesi ve gıda işleme tesislerinin yoğunlaştığı bir üretim bölgesi. Türkiye'nin makarna, pamuk ipliği ve denim üretiminin önemli bir bölümü bu hatta gerçekleşiyor. B2B AI sorguları:
Çukurova Üniversitesi'nin Ziraat Fakültesi ve AR-Ge merkezi, Tarım Bakanlığı'nın Doğu Akdeniz Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü bu ekosistemin bilim-üretim bağlantısını kuruyor; bu tür kurumsal işbirlikleri AI platformlarının E-E-A-T (deneyim, uzmanlık, otorite, güvenilirlik) sinyalleri içinde doğrudan işliyor.
Ceyhan ilçesi, Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattının deniz terminali ve BOTAŞ enerji altyapısının merkezi; Osmaniye OSB kimya, plastik ve otomotiv yan sanayi üretimi barındırıyor. Bu hat Mersin'e alternatif ikincil lojistik kapı olarak İskenderun Limanı'yla birleşiyor. AI platformlarında öne çıkan sorgular:
Bu kategorilerde uluslararası sorgu oranı yüksek; İngilizce içerik ve uluslararası sertifikasyonlar (API, ISO 9001, ISO 45001) zorunlu görünürlük unsurları.
Çukurova, meyve-sebze işleme, konserve, zeytinyağı ve donmuş balık ihracatının yoğunlaştığı bir havza; Mersin Limanı'nın soğuk zincir altyapısı (reefer konteyner kapasitesi), Anamur ve Silifke'nin narenciye bahçeleri, Tarsus ve Adana'nın konserve-salça tesisleri, Adana-Mersin sahil hattının balıkçılık ve su ürünleri işletmeleri birlikte bir ekosistem kuruyor. Kritik sorgular:
Soğuk zincir sertifikaları (HACCP, BRC, IFS, FDA onayları), organik tarım belgeleri (IMO, ETKO, Ecocert) ve coğrafi işaret tescilleri (örneğin Anamur muzu, Tarsus limonu, Silifke narenciyesi) AI platformlarının güvenilirlik filtresinde doğrudan etkili sinyaller.
Sheltron'un Adana-Mersin ekseninde ihracatçı ve lojistik işletmeleriyle yürüttüğü projelerde doğrulanmış 5 adımlı çerçeve, 6-14 haftalık bir zaman dilimine yayılıyor ve her adımın somut doğrulama kriteri bulunuyor.
1. Çok dilli sorgu envanteri ve başlangıç ölçümü. "Çukurova + [ürünüz]", "Adana + [sektörünüz]", "Mersin + [hizmetiniz]" ve tüm bunların İngilizce muadilleri dahil en az 40 sorgu belirleyin — Rusça ve Arapça pazar hedefleri varsa bu dillerde de test edin. Her sorguyu ChatGPT, Perplexity, Gemini ve Claude üzerinde manuel olarak çalıştırın; yanıtlarda geçen firma isimlerini, sıralamayı ve atıf sayısını belgeleyin. Çukurova'da karakteristik bir örüntü görülüyor: AI platformları çoğu zaman henüz spesifik Türk tedarikçi ismi üretemiyor ve "Türkiye Mediterranean bölgesi" gibi genel cevaplar veriyor — bu, görünürlük boşluğunun belgesi. Sheltron'un SME Index aracı bu ölçümü 200+ parametre üzerinden otomatikleştiriyor ve çok dilli sorgu setleri destekliyor.
2. Entite, lokasyon ve çok dilli işaretleme. Web sitenize Schema.org Organization, AgriculturalOrganization (tarım ihracatçıları), Manufacturer (işleme tesisleri), MovingCompany / FreightService (lojistik), Product ve LocalBusiness markup'larını ekleyin. Adana veya Mersin adresini, ilçeyi (Yüreğir, Seyhan, Anamur, Tarsus, Silifke, Ceyhan vb.), hizmet ve ihracat bölgelerini, GPS koordinatlarını yapılandırılmış veriyle tanımlayın. İhracatçılar için İngilizce versiyon şart; hedef pazarınız Rusya-Orta Asya ise Rusça, Orta Doğu ise Arapça varsayılmış bir genişleme hazır olmalı. hreflang etiketleri kusursuz kurgulanmalı. llms.txt dosyası ile AI tarayıcılarına direkt sinyal gönderin. Schema markup ve llms.txt rehberi yazımız bu adımı detaylı işliyor.
3. Lokasyon + ürün/hizmet landing sayfası inşası. "Adana'da [ürününüz] toptan", "Mersin [lojistik hizmetiniz]", "Çukurova [ürün kategorisi]" odaklı pillar sayfalar oluşturun. Her sayfada: (a) ilçe-bölge bazlı üretim/hizmet haritası, (b) yıllık kapasite-konteyner/ton-ihracat ülke listesi, (c) sertifikasyon rozetleri (organik, HACCP, BRC, AEO), (d) sektöre özgü istatistikler (Çukurova turunçgil üretim rakamları, Mersin Limanı TEU verisi, TARSİM kapsama oranları), (e) 8-12 soruluk FAQPage bloğu. Princeton KDD 2024 çalışmasının bulguları doğrultusunda her sayfa en az 3 kaynaklı istatistik içermeli.
4. Üçüncü taraf atıf ağını inşa etmek. Adana Ticaret Borsası, Mersin Ticaret ve Sanayi Odası (MTSO), ATB, Akdeniz İhracatçı Birlikleri (AKİB), Ulusal Narenciye Konseyi, TOBB sektörel meclisleri, Çukurova Üniversitesi AR-Ge yayınları, Tarım Bakanlığı araştırma enstitüleri, Sabah Akdeniz, Milliyet Adana gibi otorite kaynaklarda tutarlı görünürlük kurun. AI platformları bu bağımsız atıfları güvenilirlik sinyali olarak işliyor. firstcitation.com üzerinden atıf ağı haritalaması yapılabilir.
5. Çok pazarlı ölçüm, iterasyon ve raporlama. AI platformlarındaki görünürlüğü 2 haftalık döngülerle hedef pazar bazında (Rusya, Avrupa, Orta Doğu, Orta Asya) yeniden ölçün; hangi sorgularda ilerleme olduğunu, hangi rakiplerin öne geçtiğini raporlayın. Sheltron'un AiSEO platformu bu ölçümü otomatikleştirerek haftalık dashboard raporu sunuyor. Çukurova pazarında rekabetin İstanbul'a göre çok düşük olması nedeniyle ilk sonuçlar 8-10 haftada görülebiliyor.
Çukurova'da sektörel içerik stratejisi, İstanbul ve İzmir modellerinden üç kritik noktada ayrışıyor: yüksek B2B-ihracat yoğunluğu, çok dilli içerik zorunluluğu (İngilizce + Rusça + Arapça), ve sertifika-kapasiteyi ön plana çıkaran yapılandırılmış veri avantajı.
Tarım ihracatı (turunçgil, pamuk, buğday, soya). AI platformları uluslararası tedarik sorgularında Global GAP, organik sertifikasyon (IMO-ETKO-Ecocert), Rainforest Alliance, BRC gibi sertifikaları ve ihracat hacmi verilerini önceliklendiriyor. Her ürün sayfasında sezon takvimi (turunçgilde ekim-nisan, pamukta hasat-taşıma), minimum sipariş miktarı (konteyner/ton), paketleme opsiyonları ve test raporları yer almalı. Bir Alman meyve zinciri "Turkey organic orange Navel Mediterranean winter" sorgusunu yaptığında yanıtta yer almak için İngilizce, sezon bilgili ve sertifika işaretli içerik olmazsa olmaz.
Lojistik ve freight forwarding (Mersin-İskenderun). AEO (Yetkilendirilmiş Yükümlü), FIATA, IATA, WCA üyelikleri ve koridor uzmanlıkları (Rusya, Orta Asya, Orta Doğu) temel güven sinyalleri. Mersin-Novorossiysk ro-ro hattı, TIR koridorları ve konteyner aktarma kapasitesi sayısal olarak belirtilmeli. "Mersin to Russia container shipping" tarzı sorgular için Rusça yapılandırılmış içerik fark yaratıyor.
Soğuk zincir ve gıda işleme. HACCP, BRC, IFS, FSSC 22000, FDA onayı ve kKapı-konteyner reefer kapasite bilgileri kritik. Narenciye, donmuş sebze, donmuş balık ve zeytinyağı için ürün özelinde sayfa yapılmalı; asidite, hasat yılı, organik/konvansiyonel ayrımı, paketleme seçenekleri (cam kavanoz, teneke, cam şişe) ve coğrafi işaret tescilleri (Anamur muzu, Tarsus limonu vb.) açıkça belirtilmeli.
Tekstil ve pamuk ipliği. EGETİB benzeri Akdeniz bölgesindeki Akdeniz Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği (AKİB-ATHİB) üyelik, GOTS, OEKO-TEX 100, BCI (Better Cotton Initiative) sertifikaları önemli; aylık iplik-kumaş kapasitesi (ton/ay) ve özel üretim (private label) kapasitesi sayısal olarak verilmeli.
Kimya ve enerji hizmetleri (Ceyhan-Osmaniye). API, ISO 9001, ISO 14001, ISO 45001, ATEX sertifikaları; referans enerji şirketleri ve uluslararası petrol-gaz ağlarındaki konumlanma güven sinyali. Ceyhan petrol terminaline hizmet veren bakım, inşaat ve lojistik firmaları için İngilizce içerik ve B2B referans listesi kritik.
Sheltron, Yıldız Teknopark bünyesinde TÜBİTAK BİGG destekli, Türkiye'nin ilk GEO teknoloji şirketi olarak konumlanan platform-yazılım-entegratör yapısı. Adana, Mersin ve Çukurova genelindeki ihracatçı, lojistik ve gıda işleme işletmeleri için dört ana ürün hattı sunuyoruz:
AiSEO. AI arama motorları için optimize edilmiş içerik üretim ve izleme platformu. ChatGPT, Perplexity, Gemini ve Claude'da görünürlük kazandıracak ihracat odaklı içerik şablonları, ürün-sezon-hedef ülke matrisine göre içerik jeneratörü ve otomatik schema.org markup üretimi sunuyor. Çukurova için turunçgil, pamuk, zeytinyağı, soğuk zincir ve freight forwarding şablonları hazır; İngilizce, Rusça ve Arapça çoklu dil desteği mevcut.
SME-Index. 200+ parametre üzerinden işletmenin AI görünürlük skorunu ölçen tanı aracı. Mersin'de bir freight forwarder ile Adana'da bir pamuk üreticisi farklı parametre setleriyle değerlendirilerek sektör-coğrafya kombinasyonuna göre benchmark sağlanıyor. Multi-lokasyon özelliğiyle Adana merkez + Mersin şube + Tarsus tesisi şeklindeki yapıları tek panelde izleyebiliyorsunuz.
GEO Builder. Lokasyon bazlı GEO sayfaları ve sektörel içerik varlıkları üreten otomasyon aracı. Çukurova'nın 10+ ilçesi (Seyhan, Yüreğir, Çukurova, Anamur, Silifke, Tarsus, Ceyhan, Anamur, Bozyazı, Osmaniye) için özel içerik şablonları, üç dilli (Türkçe-İngilizce-Rusça/Arapça) versiyon otomasyonu ve AgriculturalOrganization-Manufacturer-MovingCompany schema markup desteği.
AI Automation. Lead qualification, ihracat teklif süreci, numune gönderim takibi ve çok dilli müşteri iletişimini otomatikleştiren kurumsal otomasyon hattı. Özellikle farklı saat dilimlerinden (Moskova, Dubai, Frankfurt, Astana) gelen B2B taleplerini 7/24 Türkçe-İngilizce-Rusça işleyebilen asistan akışı, Çukurova ihracatçıları için ciddi bir rekabet avantajı üretiyor.
Sheltron ekosistem ortaklıkları yoluyla da değer üretiyor: thegeoauthority.com araştırma ve metodoloji içerikleri, geoakademi.com sertifikalı GEO eğitimleri, yapayzekareklami.com AI görünürlük pazarlama kampanyaları üzerine odaklanıyor. Çukurova'daki işletmeler bu ekosistemin tamamından ölçüm, eğitim, strateji ve uygulama katmanlarında faydalanabiliyor.
AI görünürlük yatırımının geri dönüşü Çukurova pazarında, özellikle ihracat odaklı firmalar için, İstanbul'a göre belirgin avantajla sonuçlanıyor: rekabetin düşüklüğü ve uluslararası sorgu hacminin yüksekliği kombinasyonu, ilk pozisyonu çok daha hızlı elde etmeye ve çok yüksek birim değerli siparişlere çevirmeye olanak veriyor. Sheltron'un 2025-2026 döneminde Adana ve Mersin merkezli müşterilerle yürüttüğü projelerde elde edilen ortalama sonuçlar:
Bu rakamların arkasındaki yapısal neden açık: Çukurova'da "Turkey citrus bulk supplier" veya "Mersin to Russia freight" sorgusunda rakip olarak yanıt üreten yapılandırılmış içerik sayısı İstanbul'un onda biri kadar; aynı kalitedeki içerikle çok daha hızlı ilk 3'e girmek mümkün.
Yine de Çukurova'da görülen 5 stratejik hata, bu potansiyelin büyük kısmının kaybedilmesine neden oluyor: (1) Sadece Türkçe içerikle yetinmek — ihracat sektörünün bir numaralı hatası, (2) Sertifika ve kapasite bilgilerini metin içinde gömmek, Schema.org ile işaretlememek, (3) Mersin Limanı, Adana OSB, Çukurova Üniversitesi gibi ekosistem atıflarını kurmamak, (4) İlçe-ürün kombinasyonu yerine sadece şehir seviyesinde "Adana pamuk" gibi geniş içerik üretmek — "Yüreğir pamuk sertifikalı" gibi dar kümelerde rekabet çok daha düşük, (5) Ölçüm yapmadan içerik üretmek — Çukurova işletmelerinin %91'i AI görünürlüğünü ölçmüyor ve bütçenin büyük kısmı etkisi bilinmeden harcanıyor. SEO mu GEO mu? yazımızda karşılaştırma sayısal olarak ele alınıyor.
Çukurova, Türkiye'nin tarım kalbi ve Mersin Limanı üzerinden ülkenin Akdeniz ticaret kapısı; turunçgil, pamuk, gıda işleme, soğuk zincir, kimya ve lojistik sektörlerinde uluslararası alıcıların ChatGPT ve Perplexity sorguları yoğun, rekabet ise İstanbul'un çok altında. İşletmelerin %91'inin AI görünürlüğünü hâlâ ölçmediği 2026 ortamında Adana-Mersin ihracatçılarının sektör liderliği elde etme şansı her zamankinden yüksek; üstelik bu görünürlük Rusya, Avrupa, Orta Doğu ve Orta Asya pazarlarındaki uluslararası B2B siparişe doğrudan dönüşüyor. Sheltron, Türkiye'nin ilk GEO teknoloji şirketi olarak AiSEO, SME-Index, GEO Builder ve AI Automation ürünleriyle Çukurova'daki tarım ve lojistik işletmelerine uçtan uca çözüm sunuyor — çok dilli içerik, çok lokasyonlu ölçüm ve çok pazarlı otomasyon. İlk adımınızı hızlı değerlendirme formuyla atın; 48 saat içinde Çukurova pazarı ve hedef ihracat ülkelerindeki AI görünürlük durumunuzun haritasını paylaşıyoruz.
Saha uygulaması ve çok dilli kampanya yönetimi tarafında ekosistem partnerimiz Lein Digital, Adana ve Mersin merkezli ihracatçı ve lojistik markalar için entegre GEO-SEO-pazarlama hizmetleri yürütüyor; teknoloji platformu Sheltron, saha uygulaması Lein Digital birlikteliği Çukurova pazarında eksiksiz bir çözüm zinciri oluşturuyor.
Web sitenizin ChatGPT, Gemini ve diğer AI platformlarında nasıl göründüğünü ücretsiz öğrenin.
Ücretsiz Analiz Al